Vraagstelling Essay

Gepubliceerd op 19 november 2012 door Bas Swaen. Laatste update op: 3 november 2017

Onderzoeksvragen zijn de vragen die je in je scriptie beantwoordt terwijl je onderzoek doet en structuur geeft aan de scriptie.

De belangrijkste onderzoeksvraag is de hoofdvraag. Hierop geef je antwoord in je scriptie door onderzoek te doen. De deelvragen zijn de onderzoeksvragen die je helpen de hoofdvraag te beantwoorden.

Soorten onderzoeksvragen

Je hebt veel verschillende soorten onderzoeksvragen. Door voor een bepaald soort onderzoeksvraag te kiezen bepaal je ook meteen welk type onderzoek je gaat doen.

Uit de onderzoeksvraag rolt ook een methode van onderzoek (bijvoorbeeld een interview of een literatuuronderzoek). Deze methode bepaal je in je onderzoeksopzet.

Bovendien doe je op basis van het type onderzoeksvraag dat je kiest inductief of deductief onderzoek.

Houd je niet te veel vast aan het type onderzoeksvraag. De typen lopen vaak door elkaar heen en het is bij een bepaalde vraag goed mogelijk dat het meerdere typen betreft.

Welke onderzoeksvragen moet je kiezen?

Bij je scriptie kun je gebruikmaken van al deze onderzoeksvragen. Het is afhankelijk van het soort onderzoek dat je wilt gaan doen voor welk type onderzoeksvraag je moet kiezen. Je moet daarnaast in je achterhoofd houden dat niet ieder type onderzoeksvraag handig is om als hoofdvraag te gebruiken. Zo kun je bijvoorbeeld beter geen evaluerende vraag gebruiken als hoofdvraag.

Je kunt de type vragen combineren in één vraag maar ook per deelvraag een type vraag opstellen.

De onderzoeksvragen worden in je scriptie ingedeeld in een hoofdvraag en deelvragen:

  • Hoofdvraag
  • Deelvraag 1
  • Deelvraag 2
  • Deelvraag 3 etc.

Hoofdvraag

De hoofdvraag is de belangrijkste onderzoeksvraag van je scriptie. De hoofdvraag bestaat dan ook vaak uit meerdere delen.

Deelvragen

De deelvragen zijn kortere vragen die vaak uit één type onderzoeksvraag bestaat.

Beschrijvende vragen

Beschrijvende vragen zijn handig om het onderwerp van het onderzoek te verkennen. Deze vragen zijn meestalhet startpunt van je onderzoek, en helpen je om het onderwerp van de scriptie overzichtelijk te krijgen.

Beschrijvende vragen gaan altijd over het hier en nu. Het antwoord op een beschrijvende vraag beschrijft bijvoorbeeld een situatie, een begrip of een persoon op basis van eigen of verzamelde waarnemingen.

Voorbeelden van beschrijvende vragen

Wat is de populatie van de wereld?

Welke maatregelen neemt de overheid komend jaar om de belastingdruk te verlagen?

Welke maatregelen worden er getroffen in Nederland voor kinderen met autisme op de basisschool?

Vergelijkende vragen

Als je verschillen en overeenkomsten wilt aantonen dan doe je dit met een vergelijkende vraag.

Voorbeelden van vergelijkende vragen

Wat is het verschil tussen gebarentaal en lichaamstaal?Wat zijn de overeenkomsten in het politiek systeem tussen Nederland en Rusland?

Definiërende vragen

Met definiërende vragen kun je uitzoeken hoe datgene wat je onderzoekt zich verhoudt tot het grotere geheel. Je kunt hiermee een verschijnsel typeren en indelen.

Voorbeelden van definiërende vragen

Hoe kan de nieuwe onderklasse die is ontstaan in Nederland typeren?

Bij welke stroming socialisten kun je deze nieuwe opkomende beweging indelen?

Evaluerende/normatieve vragen

Bij evaluerende vragen wil je de waarde ergens van vaststellen. Je wilt bekijken of het wenselijk, goed, normaal of bruikbaar is. Met evaluerende vragen kun je een mening of oordeel geven. Daarom worden het ook wel meningvragen en ethische vragen genoemd.

Voorbeelden van evaluerende vragen

Is het wenselijk dat de werknemers extra worden gecontroleerd?

Wat is de waarde van het hebben van een gezonde werkomgeving voor werknemers?

Geen evaluerende vragen voor je hoofdvraag

Je kunt beter geen evaluerende vraag verzinnen voor je hoofdvraag. Je moet als onderzoeker namelijk objectief blijven en dit is lastig om te doen bij een evaluerende vraag.

Verklarende vragen

Verklarende vragen zijn er om de oorzaak van het probleem te achterhalen. Hierdoor worden ze ook wel de ‘waarom’-vragen genoemd. Toch kun je ook verklarende vragen verzinnen met woorden als ‘wat’ en ‘hoe’.

Voorbeelden van verklarende vragen

Waarom is er veel ziekteverzuim bij Rabobank Nederland?

Hoe komt het dat elke stof smelt bij een bepaalde temperatuur?

Wat is de oorzaak van het verkleuren van bladeren in de herfst?

Liever geen ‘waarom’-vraag voor de hoofdvraag

Je kunt beter geen ‘waarom’-vraag opstellen voor de hoofdvraag van je scriptie, omdat deze vragen vaak niet specifiek genoeg zijn. Je kunt dan beter nog meer vooronderzoek doen en de vraag anders formuleren.

Voorspellende vragen

Met voorspellende vragen kun je een voorspelling doen voor iets dat in de toekomst mogelijk zal plaatsvinden. Je kunt een uitspraak doen over een te verwachten gevolg in de toekomst.

Voorbeelden van voorspellende vragen

Hoeveel hypotheken zullen onder water staan als de economische crisis tot 2020 voortduurt?

Welke mogelijk gevolgen heeft het vernieuwde belastingplan voor alleenstaande ouderen?

Zal in de toekomst openbaar vervoer betaalbaar blijven?

Ontwerpende/ Probleemoplossende/Adviserende vragen

Ontwerpende vragen stel je omdat je nieuwe oplossingen voor bestaande problemen wilt vinden. Deze vragen beginnen vaak met ‘Hoe kunnen we…’. Ontwerpende vragen richten zich op de nabije toekomst.

Voordat ontwerpende vragen gesteld worden, moeten vaak eerst verklarende vragen beantwoord worden. Deze verklarende vragen kunnen bijvoorbeeld deelvragen zijn. De ontwerpende vraag is dan je hoofdvraag.

Voorbeelden van ontwerpende/probleemoplossende/adviserende vragen

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat Nederland over drie jaar 50% minder analfabeten telt?

Hoe kunnen we de jongerenwerkloosheid terugdringen?

Een risico van een ontwerpende vraag is dat je hiermee een advies gaat geven aan je opdrachtgever over hoe een bepaald probleem moet worden opgelost. Dit is niet jouw taak als onderzoeker. Je opdrachtgever zal uiteindelijk met behulp van je onderzoek zelf een oplossing moeten bedenken.

Adviesplan

Adviserende vragen stel je omdat je onderzoek moet uitmonden in een advies. Dit is vaak het geval wanneer je een apart adviesrapport voor je opdrachtgever moet schrijven. De adviserende vraag kan een van de deelvragen zijn die je opstelt.

Toetsende vragen

Je gebruikt een toetsende vraag als je een bepaald effect wilt meten. Een toetsende vraag mag een gesloten vraag zijn en mond vaak uit in een of meerdere hypothese(n). Deze vragen kun je met ja of nee beantwoorden.

Omdat je een effect wilt meten, maak je hierbij vaak gebruik van experimenten. Toetsende vragen komen vaak voor bij wetenschappelijk onderzoek.

Voorbeelden van toetsende vragen

Scoren studenten beter op het tentamen bij het volgen van online colleges in plaats van offline colleges?

Welk effect heeft het afnemen van preventieve alcoholcontroles op het aantal mensen die dronken achter het stuur gaan zitten?

Omschrijving van het genre

Alternatieve benamingen

De term 'essay' wordt op allerlei soorten teksten geplakt. Soms worden hiermee essayistische teksten bedoeld, soms ook meer wetenschappelijke teksten als onderzoeks- of literatuurverslagen. Naast 'essay' worden ook wel de vage aanduidingen 'paper', 'werkstuk' of 'referaat' gebruikt. Ga altijd na wat je docent precies van je verwacht.

Doelgroep

Over het algemeen een ruim publiek, bestaande uit geïnteresseerde, goed opgeleide, redelijk geïnformeerde leken (denk bijvoorbeeld aan lezers van een serieus dagblad).

Tekstdoel

Een geïnformeerde en goed beargumenteerde opinie geven over maatschappelijke of economische kwesties op basis van eigen of andermans onderzoek.

Bronnen

Variërend van wetenschappelijke literatuur tot populair-wetenschappelijke teksten, websites of actuele berichten in de media.


Globale structuur

Je bent vrij in het kiezen van een - weliswaar heldere en logische - structuur. Enkele algemene aanbevelingen:

  • Als je voor een vrije en originele structuur kiest, zorg er dan wel voor dat je de helderheid en de onderbouwing van je verhaal niet uit het oog verliest.
  • De standaardindeling van wetenschappelijk onderzoek kan ook gebruikt worden om de structuur van een essay te bepalen. Dit is een veilig, maar soms wat saai alternatief. Sommige docenten eisen een dergelijke indeling. Zie Onderzoeksverslag.
  • Introduceer en legitimeer je onderwerp: laat zien wat de achtergrond en de aanleiding voor je verhandeling is.
  • Maak duidelijk vanuit welke invalshoek je het onderwerp behandelt en presenteer daarbij een scherp geformuleerd standpunt of een vraagstelling. Hieraan heb je houvast bij het schrijven en voorkom je dat je verhaal te wijdlopig wordt.
  • Sluit af met een conclusie die uit de bespreking volgt en die ook terugslaat op de inleiding. De conclusie kan eventueel in de vorm van een aanbeveling worden geformuleerd. Zorg er in ieder geval voor dat je krachtig eindigt, met bijvoorbeeld een overweging of puntige 'oneliner' als uitsmijter.

Argumentatie

Welke indeling je ook kiest voor je verhaal, je moet altijd je standpunt staven met argumenten en feiten. Besteed daarom veel tijd aan de kwaliteit van je redeneringen en wees je bewust van het onderscheid tussen meningen, beweringen, feiten, argumenten en redeneringen. Zie Argumenteren.
Werk de argumentatie bij je stelling of de antwoorden op je vraag uit in een logische volgorde, bijvoorbeeld:

  • Argumentatief: argumenten voor/tegen het standpunt, voor/nadelen van een aanpak of voorstel.
  • Thematisch: bespreking per deelthema/aspect. De argumenten voor/tegen worden dan per thema behandeld.

Stijl

  • Je bent bij het schrijven van een essay niet gebonden aan de objectieve, formele stijl van de meer wetenschappelijke genres. Maar pas op voor een al te persoonlijke of informele stijl of voor te geforceerde lolligheid. Kijk eens naar de stijl in gepubliceerde essays en ga na in hoeverre je docent gecharmeerd is van een persoonlijke en/of originele aanpak.
  • Titel en paragraaftitels hebben niet alleen een informatieve, maar ook stimulerende functie. Kijk ook hiervoor de kunst af van voorbeeldteksten en/of informeer bij je docent.
  • Zie verder Stijl.

Bronverwijzingen

In essays kun je over het algemeen volstaan met een korte referentielijst onder aan het artikel. In de tekst zelf hoef je dan niet zo uitgebreid en gedetailleerd te verwijzen naar de geraadpleegde bronnen. Het kan echter - in het kader van een schrijfopdracht in je opleiding - toch de bedoeling zijn dat je de wetenschappelijke conventies die gelden in jouw vakgebied volledig volgt. Ga dit na.


Bronnen

  • Swart, J.A.A., & Van der Windt, H.J. (2001). Oriëntatie op biologie en samenleving: vaardigheden. Haren: Sectie Wetenschap en Samenleving, Biologisch Centrum, RuG.
  • Chemie, Technologie en Samenleving (2001). Groningen: Sectie Scheikundige Technologie, RuG.

© 2002 | RuG, Faculteit der Letteren, project Communicatieve Vaardigheden

0 comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *